🇵🇱 **Konstytucja 3 Maja w Czeladzi.

🇵🇱 **Konstytucja 3 Maja w Czeladzi.

To nie tylko ogólnopolskie święto – to także część naszej lokalnej historii**

3 maja najczęściej mówimy o wielkiej historii Polski: Sejmie Wielkim, reformach państwa, próbie ratowania Rzeczypospolitej i jednej z najważniejszych ustaw w dziejach naszego kraju.

Ale gdy zajrzymy do historii Czeladzi, okazuje się, że Konstytucja 3 Maja nie była dla naszego miasta czymś odległym.

📍 **Czeladź i reformy Sejmu Wielkiego**

W „Zeszytach Czeladzkich” nr 1 z 1993 roku, w artykule Artura Rejdaka „Herby miasta Czeladzi”, znajdziemy bardzo ciekawy fragment dotyczący herbu miasta.

Autor wskazuje, że herb Czeladzi z 1792 roku, który w głównych zarysach przetrwał do dziś, został nadany **rok po uchwaleniu Konstytucji 3 Maja**.

Był to czas panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego i reform Sejmu Wielkiego.

Co ważne, chodziło nie tylko o symbol.

Reformy tego okresu wzmacniały pozycję miast królewskich i mieszczan.

Uchwała Sejmu Wielkiego z 18 kwietnia 1791 roku dawała miastom i mieszczanom nowe prawa, m.in.

większą samodzielność, możliwość nabywania dóbr ziemskich oraz szerszy udział w życiu publicznym.

📜 **27 kwietnia 1792 roku Czeladź uzyskała od króla szczególne przywileje**

W przywileju królewskim znalazł się zapis o nadaniu miastu herbu.

Opisywano go jako:

„wieżę starożytną murowaną, z trzema oknami osobnym wkoło murem obtoczoną”.

To oznacza, że Konstytucja 3 Maja i reformy Sejmu Wielkiego miały dla Czeladzi realny lokalny wymiar.

Nie były tylko wydarzeniem z podręcznika.

Ich echo widać w historii naszych miejskich praw, symboli i samorządności.

🏛️ **Plac Konstytucji 3 Maja – miejsce z własną historią**

W „Zeszytach Czeladzkich” nr 14 z 2009 roku Józef Łyżwiński opisał dawną zabudowę mieszkaniową Placu Konstytucji 3 Maja.

Autor przypomina, że w miejscu dzisiejszego placu istniała kiedyś zwarta zabudowa mieszkalna.

Były tam domy, gospodarstwa i konkretne rodziny.

Teren ten ograniczały m.in.

ulica Staszica, dawna ulica Krótka, ulica Parkowa oraz budynek kina „Czary” i Ochotniczej Straży Pożarnej.

To ważne, bo nazwy miejsc w mieście bardzo często przestają być dla nas czymś więcej niż punktem na mapie.

A przecież Plac Konstytucji 3 Maja to nie tylko miejsce miejskich uroczystości.

To fragment dawnej Czeladzi, dawnej zabudowy i pamięci o mieszkańcach.

🎺 **Czeladź świętowała 3 Maja już w XIX wieku**

Bardzo ciekawy opis znajdziemy także w opracowaniu „Klejnot Czeladzi”.

Według tego źródła 28 kwietnia 1807 roku władze powiatu siewiersko-lelowskiego, do którego należała wtedy Czeladź, rozlepiły w mieście odezwy zachęcające do obchodzenia rocznicy 3 Maja.

W Czeladzi powstał Komitet Obchodów 3 Maja.

Na jego czele stanął proboszcz ks.

Jakób Krupiński oraz starsi miasta.

Czeladzianie ze sztandarami cechowymi i orkiestrą pomaszerowali do Będzina, a po południu świętowali już w Czeladzi.

Po nabożeństwie ruszono na rynek, gdzie przemówienie wygłosił obywatel Jan Rączaszek.

Wieczorem młodzież zapaliła sobótki na okolicznych wzgórzach.

Trudno o piękniejszy obraz lokalnej wspólnoty: sztandary, orkiestra, rynek, przemówienie i mieszkańcy, którzy chcieli świętować razem.

⚫ **3 Maja jako święto niewygodne dla władzy**

Ten sam tekst przypomina również trudniejsze momenty.

3 maja 1946 roku Milicja Obywatelska w Czeladzi zabroniła młodzieży szkolnej i harcerzom pochodu do kościoła na mszę.

Rok później zakazano także wywieszania flag państwowych i dekorowania wystaw sklepowych z okazji 3 Maja.

To pokazuje, że pamięć o Konstytucji 3 Maja była czymś więcej niż świętem.

Była symbolem wolności, wspólnoty i prawa do własnej historii.

🇵🇱 **Dlaczego warto o tym mówić dzisiaj?**

Bo historia miasta to nie tylko wielkie inwestycje, remonty i bieżące spory.

Historia miasta to również pamięć miejsc, nazw, symboli i ludzi.

Konstytucja 3 Maja w Czeladzi to:

📌 królewskie przywileje z 1792 roku,

📌 miejski herb i symbolika Czeladzi,

📌 Plac Konstytucji 3 Maja i jego dawna zabudowa,

📌 lokalne obchody z 1807 roku,

📌 pamięć o czasach, gdy świętowanie 3 Maja było ograniczane przez władzę.

I dlatego warto patrzeć na 3 Maja nie tylko jako na datę z kalendarza, ale także jako na część naszej lokalnej tożsamości.

Bo Czeladź ma historię.

Trzeba tylko chcieć ją czytać.

#WCzeladziTV #Czeladź #Konstytucja3Maja #HistoriaCzeladzi #ZeszytyCzeladzkie #PlacKonstytucji3Maja #LokalnaHistoria #Święto3Maja #Wspólnota #PamięćMiasta

Zobacz oryginalny post na Facebooku