📜 Wojna oczami chłopca z Czeladzi
II wojna światowa to nie tylko fronty, generałowie i wielkie bitwy. To przede wszystkim historie zwykłych ludzi. Jedną z takich historii pozostawił Lech Proszowski – mieszkaniec Czeladzi, który jako czternastoletni chłopak został wywieziony na przymusowe roboty do Niemiec.
Miał wtedy zaledwie 14 lat i kilka miesięcy. Dla młodzieży z górniczych osad Zagłębia były wówczas tylko dwie drogi – praca w kopalni albo wyjazd na roboty do III Rzeszy.
🚂 W 1942 roku trafił do dużego gospodarstwa rolnego w miejscowości Seiffersdorf (dzisiejszy Jaszów). Tam zaczęło się życie, które trudno dziś sobie wyobrazić.
⏰ 16 godzin pracy dziennie.
🥖 Głód i wyczerpanie.
💥 Bicie i poniżanie.
Polacy musieli nosić na ubraniu literę „P”, która oznaczała przymusowego robotnika z Polski. Miała ona jasno pokazywać, że jest się kimś gorszym. Za jej brak groziły kary finansowe, a często znacznie gorsze konsekwencje.
Wspomnienia Lecha Proszowskiego pokazują brutalną rzeczywistość okupacji. Opisuje on strach przed ucieczką, los kolegi z Piasków pod Czeladzią, który po próbie powrotu do domu został zastrzelony przez niemiecką żandarmerię.
Jednocześnie jego historia pokazuje coś jeszcze – wojna nie była czarno-biała. Po czasie trafił do innego gospodarza, gdzie spotkał się z życzliwością i ludzkim traktowaniem. Dzięki temu mógł nauczyć się pracy na roli i przetrwać kolejne lata wojny.
📻 Potajemnie słuchał radia z Londynu.
🇵🇱 Śledził informacje o sytuacji Polski.
💣 Obserwował zbliżający się koniec wojny.
W 1945 roku wraz z uciekającą ludnością niemiecką przeżył dramatyczną ewakuację przed Armią Czerwoną. Po wielu tygodniach tułaczki wrócił do rodzinnej Czeladzi.
Ta historia to niezwykłe świadectwo tego, co przeżywali mieszkańcy naszego regionu w czasie wojny. Nie wielka historia z podręczników, lecz prawdziwe doświadczenie człowieka z Czeladzi, który jako dziecko został rzucony w sam środek wojennego świata.
🕯️ Warto takie historie przypominać.
Bo pamięć o losach zwykłych ludzi jest częścią historii naszego miasta.
📚 Źródło:
Lech Proszowski – „Ludzkie losy w okresie okupacji hitlerowskiej”,
Zeszyty Czeladzkie, nr 15/2010,
Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi.
https://sbc.org.pl/dlibra/publication/26638/edition/24318/zeszyty-czeladzkie-z-15
#Czeladź #HistoriaCzeladzi #Zagłębie #IIWojnaŚwiatowa #ZeszytyCzeladzkie #HistoriaRegionu #PamięćHistoryczna #Czeladzianie #HistoriaLokalna #NieZapominamy 📚🕯️
Źródła, pytania i materiały
Status źródeł: Robocze. Jeżeli masz dokument, link do BIP albo odpowiedź instytucji, przekaż go redakcji.
Jeżeli posiadasz uchwałę, odpowiedź urzędu, zdjęcie, nagranie lub link do BIP dotyczący tego tematu, możesz przekazać go redakcji.

Hydepark pod artykułem
Komentarze mieszkańców
Dodaj komentarz do artykułu. Wpisy z danymi osobowymi, groźbami, wulgaryzmami lub ciężkimi zarzutami trafiają do moderacji.
Pod tym artykułem