📣 NGO w Czeladzi – model lokalny, a model u naszych sąsiadów. Czy Czeladź naprawdę leci w czołówce?
NGO to po prostu organizacje pozarządowe – najczęściej stowarzyszenia i fundacje, czyli podmioty spoza sektora finansów publicznych, które nie działają dla zysku. W ogłoszeniu czeladzkiego konkursu miasto samo wskazuje, że o dotację mogą ubiegać się właśnie takie organizacje, a nie miejskie jednostki budżetowe.
W Czeladzi na roczny program współpracy z NGO na 2026 rok zaplanowano 1 038 500 zł. Jednocześnie w marcu ogłoszono konkurs na kulturę, sztukę, ochronę dóbr kultury i dziedzictwa narodowego z pulą 59 500 zł, przy czym samo ogłoszenie przypomina, że w 2025 roku na ten obszar wydatkowano około 40 500 zł.
To pokazuje pierwszy ważny problem – proporcje. Bo już w styczniu 2026 r. sam sport dostał w Czeladzi 533 850 zł:
Miejski Czeladzki Klub Sportowy – 196 050 zł
Czeladzki Klub Sportowy Czeladź – 196 300 zł
Klub Sportowy Górnik Piaski – 141 500 zł.
Czyli sam sport dostał prawie dziewięć razy więcej niż cały konkurs kulturalny dla NGO.
Teraz spójrzmy na 2025 rok w Czeladzi. Z trzech głównych rozstrzygnięć konkursowych, które są jasno widoczne w BIP, wsparcie dostały następujące organizacje:
🔹 Czeladzki Klub Sportowy Czeladź – 207 925,00 zł
🔹 Miejski Czeladzki Klub Sportowy – 167 050,00 zł
🔹 Klub Sportowy Górnik Piaski – 129 000,00 zł
🔹 Miejski Szkolny Związek Sportowy – 98 069,70 zł
🔹 Stowarzyszenie Rodziców Uczniów SP5 w Czeladzi – 31 659,16 zł
🔹 Czeladzkie Stowarzyszenie Pomocy Osobom z Upośledzeniem Psycho-Ruchowym – 31 580,00 zł
🔹 Fundacja Uskrzydlić Marzenia – 22 400,00 zł
🔹 Towarzystwo Powszechne „Czeladź” – 8 700,00 zł
🔹 Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi – 5 600,00 zł
Po zsumowaniu tych trzech rozstrzygnięć wychodzi 701 983,86 zł. I to jest ważne zastrzeżenie – mówimy tu o trzech głównych konkursach, a nie o wszystkich możliwych małych grantach z całego roku.
Co z tego wynika? Że model czeladzki na dziś wygląda tak: program, konkurs, komisja, rozstrzygnięcie. Formalnie to działa. Ale praktycznie widać też, że główny strumień pieniędzy idzie do dość wąskiej grupy podmiotów, a kultura i mniejsze inicjatywy dostają znacznie mniej niż sport.
A teraz sąsiedzi.
🔹 Będzin – program współpracy z NGO na 2026 rok przewiduje 1 242 130 zł, a w samym programie wpisano też Pełnomocnika Prezydenta Miasta ds. współpracy z organizacjami pozarządowymi. Miasto prowadzi też nabór do komisji konkursowych.
🔹 Siemianowice Śląskie – na 2026 rok zaplanowano 1 400 000 zł. W programie zapisano nie tylko finansowanie zadań, ale też organizowanie spotkań i szkoleń oraz promowanie trzeciego sektora. Konsultacje objęły również spotkanie, w którym uczestniczyło 18 osób reprezentujących 13 organizacji, a miasto prowadzi serwis siop.siemianowice.pl.
🔹 Sosnowiec – program współpracy na 2026 rok opiewa na 8 000 000 zł. Miasto ma Wydział Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi, działa tam też Sosnowieckie Centrum Organizacji Pozarządowych, a na portalu centrum publikowane są konkursy i nabory do komisji. To już nie jest tylko konkursowy minimum, ale realna infrastruktura dla NGO.
🔹 Dąbrowa Górnicza – program na 2026 rok przewiduje 9 484 996,36 zł. Funkcjonują tam Centrum Aktywności Obywatelskiej oraz Wydział Organizacji Pozarządowych i Aktywności Obywatelskiej, a w konsultacjach do programu zebrano 267 propozycji zadań od organizacji. Na samą kulturę przewidziano do 240 000 zł.
Wniosek jest prosty: na dziś trudno obronić tezę, że Czeladź leci w regionalnej czołówce współpracy z NGO. Nie. Na tle sąsiadów Czeladź wygląda raczej na model formalnie poprawny, ale skromny i mało rozbudowany systemowo. Jest program, są konkursy, są dotacje – ale nie widać jeszcze takiej skali, zaplecza i infrastruktury, jak w Sosnowcu czy Dąbrowie Górniczej. Nawet Będzin i Siemianowice pokazują dziś rozwiązania szersze niż samo ustawowe minimum.
I właśnie tu wraca pytanie zasadnicze: czy Czeladź chce tylko rozdzielać środki, czy naprawdę budować miejski ekosystem dla NGO? Bo to są dwie różne rzeczy. Jedno to formalność. Drugie to realna polityka obywatelska.
💬 Jak Wy to oceniacie?
Czy Czeladź rzeczywiście stawia na NGO, czy raczej utrzymuje model formalny, bez prawdziwego wejścia do regionalnej czołówki?
#Czeladź #wCzeladziTV #NGO #TrzeciSektor #Samorząd #Kultura #Społecznicy #Czeladzianie #Będzin #Sosnowiec #SiemianowiceŚląskie #DąbrowaGórnicza #DebataPubliczna
Źródła, pytania i materiały
Status źródeł: Robocze. Jeżeli masz dokument, link do BIP albo odpowiedź instytucji, przekaż go redakcji.
Jeżeli posiadasz uchwałę, odpowiedź urzędu, zdjęcie, nagranie lub link do BIP dotyczący tego tematu, możesz przekazać go redakcji.

Hydepark pod artykułem
Komentarze mieszkańców
Dodaj komentarz do artykułu. Wpisy z danymi osobowymi, groźbami, wulgaryzmami lub ciężkimi zarzutami trafiają do moderacji.
Pod tym artykułem