Czeladź konsultuje wodę. Spotkania już były, teraz czas na głos mieszkańców.

W Czeladzi trwają konsultacje społeczne w sprawie twardości wody. Za nami seminarium eksperckie i spotkania z mieszkańcami, a teraz przed Czeladzianami najważniejszy etap – głosowanie. Chodzi o to, czy miasto ma zwiększyć udział miękkiej wody kupowanej od Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów. Brzmi technicznie? W rzeczywistości chodzi o coś bardzo zwykłego: kamień w czajniku, osad na bateriach, pralki, ekspresy, skórę po kąpieli i przyszłe rachunki. Dlatego nasz apel jest prosty: Czeladzianie, przyjdźcie, sprawdźcie sami i zagłosujcie świadomie.

Woda to jeden z tych tematów, o których najczęściej przypominamy sobie dopiero wtedy, gdy coś zaczyna przeszkadzać. Gdy czajnik po kilku dniach wygląda, jakby ktoś wsypał do niego kredę. Gdy na baterii łazienkowej pojawia się biały nalot. Gdy kabina prysznicowa wymaga ciągłego szorowania. Gdy ekspres do kawy co chwilę domaga się odkamieniania. Gdy pralka, zmywarka i armatura pracują w warunkach, których normalnie nikt nie nazwałby komfortowymi.

Właśnie dlatego konsultacje w sprawie wody w Czeladzi nie są drobiazgiem technicznym. To nie jest sprawa dla kilku specjalistów, urzędników i osób szczególnie zainteresowanych wodociągami. To jest temat dla każdego mieszkańca, bo każdy z nas z tej wody korzysta.

I trzeba powiedzieć uczciwie: pytanie nie brzmi wyłącznie, czy woda w Czeladzi jest zdatna do picia. Oficjalne stanowisko Czeladzkich Wodociągów jest takie, że woda jest badana, monitorowana i spełnia wymagania sanitarne. Spór dotyczy czegoś innego: twardości wody, komfortu jej używania oraz tego, ile mieszkańcy są gotowi zapłacić za ewentualną zmianę.

Konsultacje już trwają

Konsultacje społeczne w sprawie zwiększenia udziału wody kupowanej od GPW prowadzone są od 8 do 21 czerwca 2026 r. Za nami jest już seminarium eksperckie, które odbyło się 20 maja, oraz trzy spotkania z mieszkańcami w dniach 8-10 czerwca.

Teraz przed mieszkańcami etap głosowania.

Głosowanie online ma być możliwe od 15 do 21 czerwca 2026 r. przez formularz internetowy. Przy głosowaniu elektronicznym wymagana jest weryfikacja kodem SMS. Każda pełnoletnia osoba zamieszkała na terenie Gminy Czeladź może oddać jeden głos.

Można również głosować osobiście. Zgodnie z informacjami Czeladzkich Wodociągów głosowanie papierowe odbywa się w wyznaczonych punktach, między innymi w Biurze Obsługi Klienta Czeladzkich Wodociągów przy ul. Katowickiej 42 oraz 20 czerwca w Galerii Sztuki Współczesnej przy ul. Dehnelów 45.

To ważne, bo konsultacje mają sens tylko wtedy, gdy mieszkańcy faktycznie w nich uczestniczą. Jeżeli temat zostawimy garstce osób, później nie będzie sensu narzekać, że ktoś zdecydował za nas.

O co dokładnie pytają mieszkańców?

Pytanie konsultacyjne brzmi w istocie tak: czy w celu obniżenia twardości wody dostarczanej mieszkańcom Czeladzi należy zwiększyć udział wody miękkiej kupowanej od Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów?

To pytanie ma kilka możliwych odpowiedzi. Można być przeciw zwiększeniu udziału wody z GPW. Można też opowiedzieć się za jednym z wariantów procentowych, czyli za większym udziałem wody miękkiej w sieci.

I tutaj zaczyna się prawdziwa rozmowa. Bo każdy wariant ma swoje plusy i minusy. Im więcej wody z GPW, tym woda powinna być miększa. Ale jednocześnie rośnie koszt zakupu wody, a więc w przyszłości może to wpłynąć na taryfę.

Nie ma tutaj magicznego rozwiązania, w którym wszyscy dostają bardzo miękką wodę, rachunki nie rosną, a system wodociągowy nic nie kosztuje. To jest klasyczny wybór publiczny: jakość, cena, bezpieczeństwo dostaw i długofalowe zarządzanie zasobami.

Skąd bierze się problem?

Czeladzkie Wodociągi wyjaśniają, że obecnie miasto korzysta z dwóch źródeł wody. Pierwsze to własne ujęcia głębinowe. Drugie to woda kupowana od Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów.

Według prezentacji przedstawionej podczas seminarium, obecny system opiera się w przybliżeniu na proporcji około 80 procent wody z ujęć własnych i około 20 procent wody z GPW.

Woda z własnych ujęć jest tańsza, ale twardsza. Woda z GPW jest miększa, ale droższa. Dlatego cała dyskusja sprowadza się do pytania: jaką proporcję uznać za rozsądną?

Według przedstawionych materiałów czeladzka woda w obecnym modelu mieści się w kategorii wody twardej. W prezentacji wskazano wartość około 420 mg CaCO3/l, z możliwymi wahaniami. Woda twarda nie musi oznaczać wody niebezpiecznej. To trzeba wyraźnie oddzielić. Twardość wody nie jest tym samym co jej skażenie.

Ale twarda woda oznacza realne skutki w domu.

Co oznacza twarda woda dla mieszkańca?

Twarda woda to nie teoria z wykresu. To codzienność.

To kamień w czajniku.

To biały osad na bateriach.

To kabina prysznicowa, którą trzeba częściej czyścić.

To większe zużycie detergentów.

To częstsze odkamienianie ekspresu do kawy.

To możliwe szybsze zużywanie pralek, zmywarek, bojlerów i innych urządzeń.

To dyskomfort u osób z wrażliwą skórą.

Można oczywiście powiedzieć: kup filtr, kup zmiękczacz, odkamieniaj regularnie. Tylko wtedy pojawia się pytanie, czy koszt twardej wody nie jest po prostu przerzucany z systemu na mieszkańca. Bo jeżeli mieszkaniec musi kupować filtry, środki do odkamieniania, częściej serwisować urządzenia albo szybciej wymieniać sprzęt, to też są koszty. Tyle że rozproszone i ukryte w domowych budżetach.

Dlatego rozmowa o cenie 1 m3 wody nie wyczerpuje tematu. Trzeba patrzeć szerzej: ile kosztuje nas woda jako usługa, a ile kosztuje nas woda jako codzienne używanie jej w domu?

Woda bezpieczna, ale czy wygodna?

To jest najważniejsze rozróżnienie w całej sprawie.

Woda może być bezpieczna do spożycia, a jednocześnie uciążliwa w codziennym użytkowaniu.

Może spełniać normy sanitarne, a jednocześnie zostawiać kamień.

Może być regularnie badana, a jednocześnie powodować narzekania mieszkańców.

Dlatego nie wystarczy odpowiedź: „woda jest dobra”. Pytanie brzmi: dobra w jakim sensie?

Jeżeli mówimy o bezpieczeństwie zdrowotnym, trzeba opierać się na badaniach. Jeżeli mówimy o komforcie używania, trzeba słuchać mieszkańców. Jeżeli mówimy o kosztach, trzeba pokazać pełną kalkulację. A jeżeli mówimy o decyzji na lata, trzeba dać ludziom realną możliwość porównania wariantów.

Ceny, warianty i twardość

Z materiałów przedstawionych przez Czeladzkie Wodociągi wynika, że wariant bazowy 70 procent wody własnej i 30 procent wody z GPW miałby dawać wodę nadal twardą, ale z większym marginesem bezpieczeństwa wobec granicznych parametrów. Szacowana cena w tym wariancie została przedstawiona jako około 8,26 zł brutto za 1 m3 wody oraz około 22,42 zł za wodę i ścieki łącznie.

Przy wariancie 50/50 twardość miałaby spaść wyraźniej, a cena wody brutto według prezentacji wynosiłaby około 8,96 zł za 1 m3. Dla trzyosobowej rodziny oznaczałoby to szacunkowo około 6,30 zł więcej miesięcznie względem wariantu bazowego.

Przy wariancie 20 procent wody własnej i 80 procent wody z GPW woda miałaby wejść już w zakres miękki, a dodatkowy koszt dla trzyosobowej rodziny oszacowano na około 15,57 zł miesięcznie względem wariantu bazowego.

Najdalej idący wariant, czyli 100 procent wody z GPW, oznaczałby najmiększą wodę, ale też najwyższy koszt. Według prezentacji cena wody brutto wynosiłaby około 10,97 zł za 1 m3, a woda plus ścieki około 24,91 zł za 1 m3. Dla trzyosobowej rodziny dodatkowy koszt względem wariantu bazowego oszacowano na około 24,39 zł miesięcznie.

To są kwoty, które jednych oburzą, a inni powiedzą: wolę dopłacić, ale mieć mniej kamienia i mniej problemów ze sprzętem. I właśnie dlatego mieszkańcy powinni sami sprawdzić, porównać i zagłosować.

A może stacja uzdatniania wody?

W materiałach pojawia się również wariant inwestycyjny, czyli budowa stacji uzdatniania wody przy własnych ujęciach. To rozwiązanie mogłoby pozwolić na korzystanie z własnych zasobów i jednoczesne poprawienie parametrów wody.

Problemem są koszty.

Według zaprezentowanych wyliczeń łączny koszt budowy stacji uzdatniania dla trzech studni oszacowano na około 26,9-35,8 mln zł. Taka inwestycja również musiałaby znaleźć odbicie w taryfie. Według materiałów wpływ na cenę 1 m3 wody mógłby wynosić od około 1,88 zł do 4,50 zł.

Czyli i tutaj nie ma darmowego obiadu. Albo kupujemy więcej miękkiej wody, albo inwestujemy w uzdatnianie, albo akceptujemy twardszą wodę. Każde rozwiązanie ma swoją cenę.

Konsultacje są niewiążące. I to też trzeba powiedzieć

W regulaminie konsultacji zapisano, że konsultacje mają charakter niewiążący. To oznacza, że sam wynik głosowania nie zmienia automatycznie taryfy ani proporcji wody w sieci.

Jednocześnie wynik konsultacji ma zostać uwzględniony we wniosku taryfowym na lata 2026-2029, pod warunkiem osiągnięcia reprezentatywności. Ten próg ustalono na co najmniej 3000 ważnych głosów.

I to jest bardzo ważna informacja.

Jeżeli mieszkańcy nie wezmą udziału, łatwo będzie powiedzieć, że wynik nie jest reprezentatywny. Jeżeli wezmą udział licznie, ich głos będzie trudniejszy do zignorowania.

Dlatego tu nie wystarczy pokiwać głową przy komputerze. Trzeba zagłosować.

Woda z Lidla i smak, czyli sprawdźcie sami

Z relacji osób uczestniczących w spotkaniach wynika, że podczas prezentacji pojawił się także wątek porównywania smaku wody, w tym wody butelkowanej z popularnej sieci handlowej. Jak relacjonują uczestnicy, prezentowanej wody z Lidla nie dało się pić.

Nie traktujemy tej relacji jako badania laboratoryjnego. Nie jest to dowód naukowy i nie będziemy udawać, że smak wody da się rozstrzygnąć samym komentarzem z sali. Ale jest to ciekawy szczegół, bo pokazuje jedną rzecz: smak wody jest sprawą subiektywną, a prezentacje i porównania nie zastąpią własnego doświadczenia mieszkańców.

Dlatego zamiast wierzyć nam, urzędnikom, wodociągom, sąsiadom albo komentarzom z internetu – przyjdźcie i sprawdźcie sami.

Zobaczcie, co jest w materiałach. Zapytajcie o koszty. Zapytajcie o twardość. Zapytajcie, jak zmiana proporcji wpłynie na wasz rejon miasta. Zapytajcie, czy woda w różnych częściach Czeladzi ma takie same parametry. Zapytajcie, czy podane wyliczenia obejmują pełne koszty. Zapytajcie, czy budowa stacji uzdatniania jest realną alternatywą, czy tylko wariantem teoretycznym.

Bo to mieszkańcy będą później korzystać z tej wody. I to mieszkańcy będą płacić rachunki.

Pytania, które warto zadać przed głosowaniem

Zanim zagłosujemy, warto odpowiedzieć sobie na kilka prostych pytań.

Czy obecna twardość wody realnie przeszkadza mi w domu?

Czy kamień, osad i odkamienianie urządzeń są dla mnie problemem?

Czy wolę niższą cenę i twardszą wodę, czy jestem gotów dopłacić za wodę bardziej miękką?

Czy bardziej przekonuje mnie stopniowe zwiększanie udziału wody z GPW, czy wariant maksymalny?

Czy miasto i wodociągi pokazały wystarczająco jasno, jak zmiany wpłyną na rachunki?

Czy 3000 głosów to próg, który mieszkańcy powinni wspólnie przekroczyć, żeby ich opinia miała znaczenie?

To nie są pytania polityczne. To są pytania praktyczne. Dotyczą kuchni, łazienki, portfela i standardu życia.

Naszym zdaniem: najgorsza decyzja to brak decyzji

Nie będziemy mieszkańcom mówić, jak mają głosować. Nie od tego jesteśmy. Naszą rolą jest pilnować, żeby mieszkańcy wiedzieli, o co chodzi, jakie są warianty, jakie są koszty i jakie mogą być konsekwencje.

Ale jedno powiemy wprost: najgorsza decyzja to brak udziału.

Jeżeli temat zostanie rozstrzygnięty przy niskiej frekwencji, później będzie za późno na zdziwienie. Jeżeli mieszkańcy nie wezmą udziału, ktoś inny zinterpretuje ich milczenie. A milczenie w sprawach publicznych bardzo często oznacza zgodę na cudze decyzje.

Dlatego Czeladzianie powinni potraktować tę sprawę poważnie. Nie dlatego, że konsultacje są idealne. Nie dlatego, że każdy ufa każdemu. Właśnie odwrotnie: dlatego, że w sprawach miejskich trzeba patrzeć na ręce, czytać dokumenty, zadawać pytania i brać udział.

Kiedy i gdzie głosować?

Głosowanie internetowe odbywa się w dniach 15-21 czerwca 2026 r. przez formularz online udostępniony przez Czeladzkie Wodociągi. Wymagana jest weryfikacja kodem SMS.

Głosowanie osobiste możliwe jest między innymi:

• 15 czerwca, poniedziałek, godz. 7:00-17:00 – Biuro Obsługi Klienta Czeladzkich Wodociągów, ul. Katowicka 42,
• 16-19 czerwca, wtorek-piątek, godz. 7:00-15:00 – Biuro Obsługi Klienta Czeladzkich Wodociągów, ul. Katowicka 42,
• 20 czerwca, sobota, godz. 9:00-13:00 – Galeria Sztuki Współczesnej, ul. Dehnelów 45.

Każda pełnoletnia osoba zamieszkała na terenie Gminy Czeladź może oddać jeden głos.

Czeladź, sprawdźmy to sami

Woda w Czeladzi nie jest tematem do internetowej wojny na hasła. To nie jest sprawa, którą da się sprowadzić do prostego zdania: „jest dobra” albo „jest zła”.

Prawda jest bardziej złożona.

Woda może być bezpieczna, ale twarda.

Może być tańsza, ale bardziej uciążliwa.

Może być miększa, ale droższa.

Można budować stację uzdatniania, ale to również kosztuje.

Można kupować więcej wody z GPW, ale to również kosztuje.

Można zostać przy twardszej wodzie, ale wtedy koszty częściej pojawiają się w domach – w filtrach, detergentach, odkamienianiu i urządzeniach.

Dlatego teraz potrzebna jest nie awantura, tylko udział mieszkańców. Przyjdźcie. Sprawdźcie. Zapytajcie. Porównajcie. Zagłosujcie.

Bo woda płynie z kranu w każdym domu. A decyzje o niej nie powinny zapadać bez mieszkańców.

#WodaWCzeladzi #Czeladź #wCzeladziTV #CzeladzkieWodociągi #KonsultacjeSpołeczne #TwardośćWody #CzeladzianieDecydują #SprawdźSam #MiastoDlaMieszkańców