\ud83c\uddf5\ud83c\uddf1 **Konstytucja 3 Maja w Czeladzi. To nie tylko og\u00f3lnopolskie \u015bwi\u0119to – to tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 naszej lokalnej historii**<\/p>\n
3 maja najcz\u0119\u015bciej m\u00f3wimy o wielkiej historii Polski: Sejmie Wielkim, reformach pa\u0144stwa, pr\u00f3bie ratowania Rzeczypospolitej i jednej z najwa\u017cniejszych ustaw w dziejach naszego kraju.<\/p>\n
Ale gdy zajrzymy do historii Czeladzi, okazuje si\u0119, \u017ce Konstytucja 3 Maja nie by\u0142a dla naszego miasta czym\u015b odleg\u0142ym.<\/p>\n
\ud83d\udccd **Czelad\u017a i reformy Sejmu Wielkiego**<\/p>\n
W \u201eZeszytach Czeladzkich\u201d nr 1 z 1993 roku, w artykule Artura Rejdaka \u201eHerby miasta Czeladzi\u201d, znajdziemy bardzo ciekawy fragment dotycz\u0105cy herbu miasta.<\/p>\n
Autor wskazuje, \u017ce herb Czeladzi z 1792 roku, kt\u00f3ry w g\u0142\u00f3wnych zarysach przetrwa\u0142 do dzi\u015b, zosta\u0142 nadany **rok po uchwaleniu Konstytucji 3 Maja**. By\u0142 to czas panowania kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta Poniatowskiego i reform Sejmu Wielkiego.<\/p>\n
Co wa\u017cne, chodzi\u0142o nie tylko o symbol. Reformy tego okresu wzmacnia\u0142y pozycj\u0119 miast kr\u00f3lewskich i mieszczan. Uchwa\u0142a Sejmu Wielkiego z 18 kwietnia 1791 roku dawa\u0142a miastom i mieszczanom nowe prawa, m.in. wi\u0119ksz\u0105 samodzielno\u015b\u0107, mo\u017cliwo\u015b\u0107 nabywania d\u00f3br ziemskich oraz szerszy udzia\u0142 w \u017cyciu publicznym.<\/p>\n
\ud83d\udcdc **27 kwietnia 1792 roku Czelad\u017a uzyska\u0142a od kr\u00f3la szczeg\u00f3lne przywileje**<\/p>\n
W przywileju kr\u00f3lewskim znalaz\u0142 si\u0119 zapis o nadaniu miastu herbu. Opisywano go jako:<\/p>\n
\u201ewie\u017c\u0119 staro\u017cytn\u0105 murowan\u0105, z trzema oknami osobnym wko\u0142o murem obtoczon\u0105\u201d.<\/p>\n
To oznacza, \u017ce Konstytucja 3 Maja i reformy Sejmu Wielkiego mia\u0142y dla Czeladzi realny lokalny wymiar. Nie by\u0142y tylko wydarzeniem z podr\u0119cznika. Ich echo wida\u0107 w historii naszych miejskich praw, symboli i samorz\u0105dno\u015bci.<\/p>\n
\ud83c\udfdb\ufe0f **Plac Konstytucji 3 Maja – miejsce z w\u0142asn\u0105 histori\u0105**<\/p>\n
W \u201eZeszytach Czeladzkich\u201d nr 14 z 2009 roku J\u00f3zef \u0141y\u017cwi\u0144ski opisa\u0142 dawn\u0105 zabudow\u0119 mieszkaniow\u0105 Placu Konstytucji 3 Maja.<\/p>\n
Autor przypomina, \u017ce w miejscu dzisiejszego placu istnia\u0142a kiedy\u015b zwarta zabudowa mieszkalna. By\u0142y tam domy, gospodarstwa i konkretne rodziny. Teren ten ogranicza\u0142y m.in. ulica Staszica, dawna ulica Kr\u00f3tka, ulica Parkowa oraz budynek kina \u201eCzary\u201d i Ochotniczej Stra\u017cy Po\u017carnej.<\/p>\n
To wa\u017cne, bo nazwy miejsc w mie\u015bcie bardzo cz\u0119sto przestaj\u0105 by\u0107 dla nas czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c punktem na mapie. A przecie\u017c Plac Konstytucji 3 Maja to nie tylko miejsce miejskich uroczysto\u015bci. To fragment dawnej Czeladzi, dawnej zabudowy i pami\u0119ci o mieszka\u0144cach.<\/p>\n
\ud83c\udfba **Czelad\u017a \u015bwi\u0119towa\u0142a 3 Maja ju\u017c w XIX wieku**<\/p>\n
Bardzo ciekawy opis znajdziemy tak\u017ce w opracowaniu \u201eKlejnot Czeladzi\u201d.<\/p>\n
Wed\u0142ug tego \u017ar\u00f3d\u0142a 28 kwietnia 1807 roku w\u0142adze powiatu siewiersko-lelowskiego, do kt\u00f3rego nale\u017ca\u0142a wtedy Czelad\u017a, rozlepi\u0142y w mie\u015bcie odezwy zach\u0119caj\u0105ce do obchodzenia rocznicy 3 Maja.<\/p>\n
W Czeladzi powsta\u0142 Komitet Obchod\u00f3w 3 Maja. Na jego czele stan\u0105\u0142 proboszcz ks. Jak\u00f3b Krupi\u0144ski oraz starsi miasta. Czeladzianie ze sztandarami cechowymi i orkiestr\u0105 pomaszerowali do B\u0119dzina, a po po\u0142udniu \u015bwi\u0119towali ju\u017c w Czeladzi.<\/p>\n
Po nabo\u017ce\u0144stwie ruszono na rynek, gdzie przem\u00f3wienie wyg\u0142osi\u0142 obywatel Jan R\u0105czaszek. Wieczorem m\u0142odzie\u017c zapali\u0142a sob\u00f3tki na okolicznych wzg\u00f3rzach.<\/p>\n
Trudno o pi\u0119kniejszy obraz lokalnej wsp\u00f3lnoty: sztandary, orkiestra, rynek, przem\u00f3wienie i mieszka\u0144cy, kt\u00f3rzy chcieli \u015bwi\u0119towa\u0107 razem.<\/p>\n
\u26ab **3 Maja jako \u015bwi\u0119to niewygodne dla w\u0142adzy**<\/p>\n
Ten sam tekst przypomina r\u00f3wnie\u017c trudniejsze momenty. 3 maja 1946 roku Milicja Obywatelska w Czeladzi zabroni\u0142a m\u0142odzie\u017cy szkolnej i harcerzom pochodu do ko\u015bcio\u0142a na msz\u0119. Rok p\u00f3\u017aniej zakazano tak\u017ce wywieszania flag pa\u0144stwowych i dekorowania wystaw sklepowych z okazji 3 Maja.<\/p>\n
To pokazuje, \u017ce pami\u0119\u0107 o Konstytucji 3 Maja by\u0142a czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c \u015bwi\u0119tem. By\u0142a symbolem wolno\u015bci, wsp\u00f3lnoty i prawa do w\u0142asnej historii.<\/p>\n
\ud83c\uddf5\ud83c\uddf1 **Dlaczego warto o tym m\u00f3wi\u0107 dzisiaj?**<\/p>\n
Bo historia miasta to nie tylko wielkie inwestycje, remonty i bie\u017c\u0105ce spory. Historia miasta to r\u00f3wnie\u017c pami\u0119\u0107 miejsc, nazw, symboli i ludzi.<\/p>\n
Konstytucja 3 Maja w Czeladzi to:<\/p>\n
\ud83d\udccc kr\u00f3lewskie przywileje z 1792 roku,
\n\ud83d\udccc miejski herb i symbolika Czeladzi,
\n\ud83d\udccc Plac Konstytucji 3 Maja i jego dawna zabudowa,
\n\ud83d\udccc lokalne obchody z 1807 roku,
\n\ud83d\udccc pami\u0119\u0107 o czasach, gdy \u015bwi\u0119towanie 3 Maja by\u0142o ograniczane przez w\u0142adz\u0119.<\/p>\n
I dlatego warto patrze\u0107 na 3 Maja nie tylko jako na dat\u0119 z kalendarza, ale tak\u017ce jako na cz\u0119\u015b\u0107 naszej lokalnej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n
Bo Czelad\u017a ma histori\u0119. Trzeba tylko chcie\u0107 j\u0105 czyta\u0107.<\/p>\n
#WCzeladziTV #Czelad\u017a #Konstytucja3Maja #HistoriaCzeladzi #ZeszytyCzeladzkie #PlacKonstytucji3Maja #LokalnaHistoria #\u015awi\u0119to3Maja #Wsp\u00f3lnota #Pami\u0119\u0107Miasta<\/p>\n