Czy Czelad\u017a by\u0142a \u015bl\u0105ska? \ud83e\udd14
\nTo pytanie wraca regularnie i prawda jest taka, \u017ce odpowied\u017a nie jest ani prosta, ani zero-jedynkowa. Historia naszego miasta pokazuje, \u017ce Czelad\u017a przez wieki by\u0142a miejscem pogranicza – tam, gdzie spotyka\u0142y si\u0119 wp\u0142ywy Ma\u0142opolski i \u015al\u0105ska. \ud83d\udcda<\/p>\n
Z opracowa\u0144 historycznych wynika, \u017ce ju\u017c w drugiej po\u0142owie XII wieku Czelad\u017a przesz\u0142a spod w\u0142adzy zwi\u0105zanej z ziemi\u0105 krakowsk\u0105 pod panowanie ksi\u0105\u017c\u0105t \u015bl\u0105skich. Najcz\u0119\u015bciej wskazuje si\u0119 tu lata 1178-1179, cho\u0107 sami historycy nie s\u0105 w tej kwestii ca\u0142kowicie zgodni. Wiadomo jednak, \u017ce przez d\u0142ugi czas – a\u017c do 1443 roku – Czelad\u017a pozostawa\u0142a pod w\u0142adz\u0105 ksi\u0105\u017c\u0105t \u015bl\u0105skich. \ud83c\udff0<\/p>\n
Ale uwaga – to wcale nie oznacza, \u017ce od razu mieszka\u0144cy Czeladzi \u201estali si\u0119 \u015al\u0105zakami\u201d w takim znaczeniu, jak dzi\u015b czasem si\u0119 to upraszcza. To\u017csamo\u015b\u0107 ludzi nie zmienia si\u0119 z dnia na dzie\u0144 tylko dlatego, \u017ce zmieni\u0142a si\u0119 w\u0142adza polityczna. Czelad\u017a nadal by\u0142a mocno zwi\u0105zana z Krakowem pod wzgl\u0119dem ko\u015bcielnym, kulturowym i j\u0119zykowym. Parafia podlega\u0142a diecezji krakowskiej, mieszka\u0144cy pos\u0142ugiwali si\u0119 j\u0119zykiem polskim, a miejscowy ko\u015bci\u00f3\u0142 pozostawa\u0142 wa\u017cnym o\u015brodkiem \u017cycia wsp\u00f3lnotowego. \u26ea<\/p>\n
I w\u0142a\u015bnie to jest w tej historii najciekawsze – Czelad\u017a nie daje si\u0119 \u0142atwo przypisa\u0107 do jednej, prostej opowie\u015bci. Z jednej strony by\u0142a pod panowaniem \u015bl\u0105skich Piast\u00f3w, z drugiej nie zerwa\u0142a swoich wcze\u015bniejszych wi\u0119zi z Ma\u0142opolsk\u0105. By\u0142a miastem na styku \u015bwiat\u00f3w. Miastem, kt\u00f3re rozwija\u0142o si\u0119 gospodarczo, le\u017ca\u0142o przy wa\u017cnych szlakach handlowych i budowa\u0142o sw\u00f3j charakter nie tylko przez decyzje ksi\u0105\u017c\u0105t, ale te\u017c przez codzienne \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w. \ud83c\udf0d<\/p>\n
W p\u00f3\u017aniejszych wiekach te zwi\u0105zki ze \u015al\u0105skiem r\u00f3wnie\u017c wraca\u0142y. Czelad\u017a ponownie znajdowa\u0142a si\u0119 w granicach jednostek zwi\u0105zanych ze \u015al\u0105skiem, cho\u0107by w okresie tzw. Nowego \u015al\u0105ska czy p\u00f3\u017aniej w realiach XX wieku. To tylko pokazuje, \u017ce relacja Czeladzi ze \u015al\u0105skiem nie by\u0142a epizodem, ale wa\u017cnym elementem jej dziej\u00f3w. \ud83d\udd70\ufe0f<\/p>\n
Dlatego uczciwie trzeba powiedzie\u0107 tak:
\nCzelad\u017a ma historyczne zwi\u0105zki ze \u015al\u0105skiem i s\u0105 one realne, d\u0142ugie oraz dobrze widoczne. Ale jednocze\u015bnie historia miasta jest bardziej z\u0142o\u017cona ni\u017c proste has\u0142o: \u201eto miasto \u015bl\u0105skie\u201d albo \u201eto miasto ma\u0142opolskie\u201d. Czelad\u017a by\u0142a i jest miejscem pogranicza – i mo\u017ce w\u0142a\u015bnie to jest jej najwi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105 i wyj\u0105tkowo\u015bci\u0105. \u2764\ufe0f<\/p>\n
To temat, o kt\u00f3rym naprawd\u0119 warto rozmawia\u0107 bez uproszcze\u0144 i bez ideologii, tylko w oparciu o \u017ar\u00f3d\u0142a i histori\u0119. \ud83d\udcd6<\/p>\n
Na podstawie artyku\u0142u:
\nArtur Rejdak, \u201eHistoryczne zwi\u0105zki Czeladzi ze \u015al\u0105skiem\u201d, Zeszyty Czeladzkie, nr 5\/98.<\/p>\n
#Czeladz #WCzeladzi #HistoriaCzeladzi #ZeszytyCzeladzkie #Slask #Zaglebie #Tozsamosc #HistoriaRegionu #Pogranicze #CzeladzMaHistorie #LokalnaHistoria<\/p>\n