{"id":421,"date":"2026-03-02T09:49:00","date_gmt":"2026-03-02T09:49:00","guid":{"rendered":"https:\/\/hannawalczak.pl\/wCzeladziTV\/?p=421"},"modified":"2026-06-02T16:23:28","modified_gmt":"2026-06-02T16:23:28","slug":"referendum-u-sasiadow-my-wybieramy-dialog","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wczeladzitv.pl\/?p=421","title":{"rendered":"Referendum u s\u0105siad\u00f3w. My wybieramy dialog."},"content":{"rendered":"<p>Referendum u s\u0105siad\u00f3w. My wybieramy dialog.<br \/>\nCivitas non tumultu, sed ratione regitur (miasto rz\u0105dzi si\u0119 nie chaosem, lecz rozumem). Pa\u0144stwo, a tym bardziej miasto, nie mo\u017ce by\u0107 prowadzone przez permanentne wzburzenie. Historia uczy jasno: Omnis revolutio regressus est (ka\u017cda rewolucja niesie w sobie element cofni\u0119cia) \u2013 ka\u017cda rewolucja przynosi destabilizacj\u0119 i realny koszt spo\u0142eczny, kt\u00f3ry p\u0142ac\u0105 wszyscy \u2013 nie tylko ci, kt\u00f3rzy wygrali.<br \/>\nInicjatywy obywatelskie s\u0105 fundamentem demokracji. Vox populi, vox Dei (g\u0142os ludu jest g\u0142osem Boga). Ale \u017ceby ten g\u0142os mia\u0142 moc, musi p\u0142yn\u0105\u0107 z refleksji \u2013 nie tylko z b\u00f3lu czy gniewu, cho\u0107by nawet uzasadnionego.<br \/>\nReferendum jest jednym z najmocniejszych instrument\u00f3w demokracji bezpo\u015bredniej. W Polsce jednak jego konstrukcja prawna sprawia, \u017ce w praktyce wymaga ono bardzo wysokiej frekwencji. Aby by\u0142o wa\u017cne, musi wzi\u0105\u0107 w nim udzia\u0142 co najmniej 3\/5 liczby os\u00f3b uczestnicz\u0105cych w wyborze danego organu. To oznacza, \u017ce musi by\u0107 niemal powszechne \u2013 bliskie temu, co mo\u017cna by nazwa\u0107 jednomy\u015blno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105. A ta, jak wiemy, zdarza si\u0119 rzadko.<br \/>\nDlatego rodzi si\u0119 pytanie, kt\u00f3re warto zada\u0107 na spokojnie: Num vere tanta iniuria est, ut tota civitas insurgere debeat? (Czy rzeczywi\u015bcie krzywda jest tak wielka, \u017ce ca\u0142a wsp\u00f3lnota powinna powsta\u0107?) Czy skala b\u0142\u0119d\u00f3w w\u0142adzy jest na tyle powa\u017cna, \u017ce wymaga odwo\u0142ania w trybie nadzwyczajnym? Czy te\u017c mamy do czynienia z g\u0142\u0119bszym, trudniejszym do rozstrzygni\u0119cia konfliktem mi\u0119dzy cz\u0119\u015bci\u0105 wsp\u00f3lnoty a jej przedstawicielami?<br \/>\nNie wiemy. I nie chcemy ferowa\u0107 wyrok\u00f3w \u2013 bo nie to jest nasz\u0105 rol\u0105.<br \/>\nWiemy natomiast jedno: Res publica communis est (rzeczpospolita jest wsp\u00f3lna \u2013 dos\u0142. rzecz publiczna nale\u017cy do wszystkich). Miasto jest wsp\u00f3lne. Nie nale\u017cy ani do w\u0142adzy, ani do opozycji, ani do aktywist\u00f3w. Nale\u017cy do wszystkich jego mieszka\u0144c\u00f3w \u2013 tych g\u0142o\u015bnych i tych milcz\u0105cych, tych zadowolonych i tych rozgoryczonych.<br \/>\nNaszym celem nie jest burzenie. Non destruere, sed aedificare volumus (nie chcemy niszczy\u0107, lecz budowa\u0107). Chcemy budowa\u0107 wsp\u00f3lnot\u0119 i szuka\u0107 kompromisu mi\u0119dzy obywatelami a samorz\u0105dem. Chcemy tworzy\u0107 kultur\u0119 rozmowy, w kt\u00f3rej sp\u00f3r nie musi oznacza\u0107 wrogo\u015bci, a r\u00f3\u017cnica zda\u0144 nie przekre\u015bla wzajemnego szacunku.<br \/>\nReferenda w Polsce pokazywa\u0142y ju\u017c w przesz\u0142o\u015bci, \u017ce bardzo cz\u0119sto nie osi\u0105gaj\u0105 wymaganego progu frekwencji. To m\u00f3wi nam co\u015b wa\u017cnego: trudno jest zmobilizowa\u0107 ca\u0142\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 do jednomy\u015blnej decyzji o odwo\u0142aniu w\u0142odarza. System jest tak skonstruowany, \u017ce taka zmiana musi by\u0107 wyra\u017ana, masowa i jednoznaczna \u2013 nie mo\u017ce by\u0107 wynikiem chwilowego impulsu.<br \/>\nConcordia civium salus civitatis (zgoda obywateli jest bezpiecze\u0144stwem miasta).<br \/>\nMo\u017cna by\u0107 krytycznym wobec w\u0142adzy \u2013 i cz\u0119sto trzeba. Mo\u017cna domaga\u0107 si\u0119 zmian \u2013 i niekiedy jest to obowi\u0105zek. Ale rewolucja prawie zawsze kosztuje wi\u0119cej ni\u017c reforma. Nie dlatego, \u017ce zmiana jest z\u0142a. Lecz dlatego, \u017ce gwa\u0142towna zmiana zostawia po sobie rany, kt\u00f3re d\u0142ugo si\u0119 goj\u0105.<br \/>\nDlatego przygl\u0105damy si\u0119 temu, co dzieje si\u0119 u naszych s\u0105siad\u00f3w, z uwag\u0105 i \u017cyczliwo\u015bci\u0105 \u2013 lecz bez triumfalizmu, bez z\u0142o\u015bliwo\u015bci i bez emocjonalnego uniesienia.<br \/>\nBo prawdziwa si\u0142a wsp\u00f3lnoty nie polega na tym, \u017ce potrafi obala\u0107.<br \/>\nPrawdziwa si\u0142a wsp\u00f3lnoty polega na tym, \u017ce potrafi rozmawia\u0107.<\/p>\n<p>#Wsp\u00f3lnota<br \/>\n#wCzeladziTV<br \/>\n#Dialog<br \/>\n#Samorz\u0105d<br \/>\n#Obywatelsko\u015b\u0107<br \/>\n#MiastoToMy<br \/>\n#RozmowaZamiastRewolucji<br \/>\n#DemokracjaLokalna<br \/>\n#\u015al\u0105sk<br \/>\n#Zag\u0142\u0119bie<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/WCTV00\/posts\/pfbid0sUVvfzzeeYd327anyFmTe4G6xATrm1p5tTpgoZ2PSwEnDB2wWNFietGp1WszANGfl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Facebook WCTV00<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Referendum u s\u0105siad\u00f3w. My wybieramy dialog. Civitas non tumultu, sed ratione regitur (miasto rz\u0105dzi si\u0119 nie chaosem, lecz rozumem). Pa\u0144stwo, a tym bardziej miasto, nie mo\u017ce by\u0107 prowadzone przez permanentne wzburzenie. Historia uczy jasno: Omnis revolutio regressus est (ka\u017cda rewolucja niesie w sobie element cofni\u0119cia) \u2013 ka\u017cda rewolucja przynosi destabilizacj\u0119 i realny koszt spo\u0142eczny, kt\u00f3ry [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":422,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_gspb_post_css":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-421","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wczeladzitv.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/421","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wczeladzitv.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wczeladzitv.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wczeladzitv.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=421"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wczeladzitv.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/421\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":683,"href":"https:\/\/wczeladzitv.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/421\/revisions\/683"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wczeladzitv.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/422"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wczeladzitv.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=421"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wczeladzitv.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=421"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wczeladzitv.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}