Jak naprawdę działa miasto i kiedy mieszkaniec dowiaduje się o kluczowych decyzjach?
Wiele osób myśli, że najważniejsze decyzje w mieście zapadają dopiero na sesji rady miejskiej. To nie do końca tak. Sesja jest najczęściej finałem. Wcześniej pojawia się projekt uchwały, który trafia do komisji i tam jest procedowany.
Tylko uwaga – to nie znaczy, że radni komisji wiedzą o wszystkim miesiącami wcześniej.
Jak wynika z relacji samych radnych, bardzo często komisja dostaje projekt uchwały dopiero tydzień, czasem maksymalnie dwa tygodnie przed sesją. Czyli czasu na spokojną analizę, zadanie pytań, wyłapanie ryzyk i zderzenie tego z interesem mieszkańców bywa bardzo mało.
I to jest rzecz, którą mieszkańcy powinni dobrze zrozumieć.
Nie wygląda to tak, że cały samorząd miesiącami siedzi nad jedną sprawą przy pełnej wiedzy wszystkich. Często wygląda to inaczej: urząd przygotowuje projekt, projekt trafia do komisji, komisja dostaje go stosunkowo krótko przed sesją, a potem sprawa idzie na głosowanie.
Czyli w praktyce:
najpierw urząd albo inicjator przygotowuje projekt,
potem projekt trafia do komisji,
na komisji jest omawiany,
a następnie wchodzi na sesję i jest głosowany.
To oznacza, że komisja jest ważnym etapem, ale nie zawsze jest etapem wczesnym. Często jest to już moment bliski finału.
I właśnie dlatego mieszkaniec, który chce walczyć o swoje, nie może ograniczać się do oglądania samej sesji. Bo wtedy najczęściej jest już naprawdę późno. Ale nie może też zakładać, że radni komisji od dawna wszystko wiedzieli. Nierzadko oni też dostają materiał w krótkim terminie.
Gdzie więc jest prawdziwy problem?
Problemem nie jest tylko samo głosowanie.
Problemem jest tempo.
Problemem jest krótki obieg dokumentów.
Problemem jest to, że między pojawieniem się projektu a sesją często jest za mało czasu na realną społeczną reakcję.
A jak mieszkaniec ma walczyć o swoje?
Po pierwsze – trzeba regularnie śledzić BIP, porządki obrad komisji i sesji oraz projekty uchwał, kiedy tylko się pojawiają.
Po drugie – trzeba reagować natychmiast, nie po sesji. W sprawach miejskich kilka dni czasem robi ogromną różnicę.
Po trzecie – trzeba kierować pytania konkretnie:
kto przygotował projekt,
kiedy został sporządzony,
kiedy trafił do komisji,
jakie ma skutki finansowe,
kogo dotyczy,
czy były konsultacje,
czy analizowano wpływ na mieszkańców.
Po czwarte – trzeba działać na piśmie. Wniosek o informację publiczną, mail do radnych, pytanie do komisji, wystąpienie na sesji, nagłośnienie sprawy publicznie. To zostawia ślad i zwiększa presję na rzetelne procedowanie.
Po piąte – trzeba rozumieć jedną rzecz: jeżeli mieszkaniec chce mieć wpływ, musi być szybszy niż urzędowy rytm zamykania spraw.
Miasto nie powinno działać w taki sposób, że mieszkańcy i nawet część radnych dowiadują się o sprawach niemal na ostatniej prostej. Samorząd powinien być przejrzysty nie tylko w momencie głosowania, ale również wcześniej – wtedy, gdy jest jeszcze przestrzeń na realną debatę.
Bo prawdziwa kontrola społeczna nie zaczyna się po uchwale.
Zaczyna się wtedy, gdy projekt dopiero pojawia się w obiegu.
#WCzeladziTV #Czeladz #Samorzad #RadaMiejska #Komisje #ProjektUchwaly #BIP #InformacjaPubliczna #KontrolaObywatelska #Mieszkancy #DebataPubliczna
Leave a Reply