Czy Czeladź była śląska? 🤔

To pytanie wraca regularnie i prawda jest taka, że odpowiedź nie jest ani prosta, ani zero-jedynkowa.

Historia naszego miasta pokazuje, że Czeladź przez wieki była miejscem pogranicza – tam, gdzie spotykały się wpływy Małopolski i Śląska.

📚

Z opracowań historycznych wynika, że już w drugiej połowie XII wieku Czeladź przeszła spod władzy związanej z ziemią krakowską pod panowanie książąt śląskich.

Najczęściej wskazuje się tu lata 1178-1179, choć sami historycy nie są w tej kwestii całkowicie zgodni.

Wiadomo jednak, że przez długi czas – aż do 1443 roku – Czeladź pozostawała pod władzą książąt śląskich.

🏰

Ale uwaga – to wcale nie oznacza, że od razu mieszkańcy Czeladzi „stali się Ślązakami” w takim znaczeniu, jak dziś czasem się to upraszcza.

Tożsamość ludzi nie zmienia się z dnia na dzień tylko dlatego, że zmieniła się władza polityczna.

Czeladź nadal była mocno związana z Krakowem pod względem kościelnym, kulturowym i językowym.

Parafia podlegała diecezji krakowskiej, mieszkańcy posługiwali się językiem polskim, a miejscowy kościół pozostawał ważnym ośrodkiem życia wspólnotowego.

⛪

I właśnie to jest w tej historii najciekawsze – Czeladź nie daje się łatwo przypisać do jednej, prostej opowieści.

Z jednej strony była pod panowaniem śląskich Piastów, z drugiej nie zerwała swoich wcześniejszych więzi z Małopolską.

Była miastem na styku światów.

Miastem, które rozwijało się gospodarczo, leżało przy ważnych szlakach handlowych i budowało swój charakter nie tylko przez decyzje książąt, ale też przez codzienne życie mieszkańców.

🌍

W późniejszych wiekach te związki ze Śląskiem również wracały.

Czeladź ponownie znajdowała się w granicach jednostek związanych ze Śląskiem, choćby w okresie tzw.

Nowego Śląska czy później w realiach XX wieku.

To tylko pokazuje, że relacja Czeladzi ze Śląskiem nie była epizodem, ale ważnym elementem jej dziejów.

🕰️

Dlatego uczciwie trzeba powiedzieć tak:

Czeladź ma historyczne związki ze Śląskiem i są one realne, długie oraz dobrze widoczne.

Ale jednocześnie historia miasta jest bardziej złożona niż proste hasło: „to miasto śląskie” albo „to miasto małopolskie”.

Czeladź była i jest miejscem pogranicza – i może właśnie to jest jej największą siłą i wyjątkowością.

❤️

To temat, o którym naprawdę warto rozmawiać bez uproszczeń i bez ideologii, tylko w oparciu o źródła i historię.

📖

Na podstawie artykułu:

Artur Rejdak, „Historyczne związki Czeladzi ze Śląskiem”, Zeszyty Czeladzkie, nr 5/98.

#Czeladz #WCzeladzi #HistoriaCzeladzi #ZeszytyCzeladzkie #Slask #Zaglebie #Tozsamosc #HistoriaRegionu #Pogranicze #CzeladzMaHistorie #LokalnaHistoria

Zobacz oryginalny post na Facebooku