W poniedziałek, 21 września 2026 r., obradowała doraźna Komisja Statutowa Rady Miejskiej w Czeladzi. Nie była to sesja całej Rady. Tematem były przepisy, według których działa sama Rada Miejska — czyli Statut Miasta Czeladź.

Choć brzmi to technicznie, skutki tych prac mogą być bardzo praktyczne. Statut określa m.in. organizację pracy Rady, sposób działania komisji oraz zasady prowadzenia kontroli.

Skąd wzięła się Komisja Statutowa?

Rada Miejska w Czeladzi uchwałą nr XXVII/437/2026 z 27 maja 2026 r. powołała doraźną Komisję Statutową. Z dokumentu wynika, że jej zadaniem jest analiza obowiązującego Statutu Miasta Czeladź, zmian zaproponowanych przez Klub Radnych „Łączy nas Czeladź” 19 maja 2026 r. oraz przygotowanie ewentualnych dalszych zmian.

Nie jest to kolejna stała komisja zajmująca się bieżącymi sprawami miasta. Jej zadanie jest konkretnie określone: przygotować propozycje dotyczące jednego z najważniejszych aktów regulujących działanie czeladzkiego samorządu.

Czym właściwie jest Statut Miasta?

Najprościej mówiąc — to lokalna „konstytucja organizacyjna” gminy. W czeladzkim BIP-ie udostępniono tekst jednolity Statutu ogłoszony 27 listopada 2019 r..

Prawo do uchwalania statutu nie należy do burmistrza. Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym uchwalanie statutu gminy należy do wyłącznej właściwości rady gminy.

Dlatego każda zmiana przygotowana przez Komisję musi jeszcze przejść dalszą procedurę i zostać przyjęta uchwałą Rady Miejskiej.

Dlaczego te zmiany są istotne?

W praktyce pytanie brzmi: jak ma działać kontrolna funkcja radnego i komisji wobec organu wykonawczego miasta oraz jak dokładnie mają wyglądać procedury wewnątrz Rady?

W toku wcześniejszych prac pojawiały się zagadnienia dotyczące m.in. działania Komisji Rewizyjnej, powoływania zespołów kontrolnych, sposobu przeprowadzania kontroli, dostępu do dokumentów, uzyskiwania informacji i wyjaśnień oraz relacji pomiędzy komisjami Rady a organem wykonawczym miasta. Potwierdzają to opublikowane protokoły z 29 czerwca 2026 r. i 3 sierpnia 2026 r..

To właśnie w takich przepisach kryje się różnica pomiędzy sytuacją, w której radny może sprawnie pozyskać materiały potrzebne do kontroli, a sytuacją, w której każde żądanie dokumentów staje się przedmiotem sporu proceduralnego.

Statut nie może jednak tworzyć dowolnych uprawnień

Rada może określać swoją organizację wewnętrzną w Statucie, ale lokalne przepisy muszą pozostawać w granicach wyznaczonych przez ustawy.

Dlatego każda propozycja dotycząca np. nakładania na burmistrza nowych obowiązków, sposobu prowadzenia kontroli czy zakresu dostępu do dokumentów musi być skonfrontowana z ustawą o samorządzie gminnym.

Nie chodzi więc jedynie o zmianę kilku zdań. Przepisy Statutu podlegają nadzorowi prawnemu, a ich zgodność z prawem może być również oceniana przez sąd administracyjny.

Co wydarzyło się 21 września?

Oficjalna strona posiedzenia w BIP-ie potwierdza datę spotkania i zawiera nagranie dźwiękowe. Był to kolejny etap prac Komisji Statutowej, a nie sesja całej Rady.

Komisja może dyskutować, proponować brzmienie przepisów i głosować nad swoim stanowiskiem, ale jej decyzje nie oznaczają jeszcze wejścia zmian Statutu w życie.

Na moment publikacji tego materiału BIP wyświetla komunikat: „Protokół zostanie dodany po zatwierdzeniu i podpisaniu”. Nie ma więc jeszcze zatwierdzonego protokołu ani kompletnego urzędowego zestawienia, które pozwalałoby bezspornie przypisać wszystkim propozycjom wynik i głosy konkretnych radnych.

Dlatego wCzeladzi TV nie przypisuje wyników głosowań ani stanowisk konkretnym radnym bez zatwierdzonego dokumentu lub jednoznacznego, zweryfikowanego zapisu nagrania.

Po publikacji protokołu będzie można porównać: co proponowano, kto zgłaszał poszczególne rozwiązania, jak głosowali członkowie Komisji, które zmiany odrzucono i jaki projekt ostatecznie trafi pod głosowanie Rady Miejskiej.

Kto właściwie decyduje?

Na tym etapie prace Komisji mają charakter przygotowawczy. Ostatecznie Statut zmienia Rada Miejska.

Projekt, od którego rozpoczęły się prace Komisji, został wniesiony przez Klub Radnych „Łączy nas Czeladź”. Komisja może jednak zmieniać pierwotne propozycje, odrzucać je albo formułować własne.

Dokument, który ostatecznie pojawi się na sesji Rady, nie musi więc być identyczny z projektem złożonym w maju.

To pozornie techniczna sprawa

Mieszkańca może bardziej interesować remont drogi, cena wody czy budowa mieszkań niż paragraf dotyczący funkcjonowania komisji.

Tyle że właśnie takie przepisy określają później, w jaki sposób radny może sprawdzać działania miasta, jak funkcjonują komisje kontrolne i jak wygląda obieg informacji pomiędzy Radą a władzą wykonawczą.

A to ma bezpośrednie znaczenie dla jawności działania samorządu.

Co będzie dalej?

Dopiero zakończenie prac Komisji pokaże, jaki kształt otrzyma projekt zmian. Następnie sprawą będzie musiała zająć się Rada Miejska.

wCzeladzi TV będzie tę procedurę śledzić.

Bo czasami najważniejsze decyzje samorządowe nie dotyczą konkretnej inwestycji za miliony złotych. Czasami dotyczą tego, kto, kogo i na jakich zasadach może później kontrolować.

Stan źródeł: 21 września 2026 r. Grafika ma charakter ilustracyjny i nie jest zdjęciem z posiedzenia.